Βιωματική μάθηση

Το παρακάτω αρχείο σε μορφή pdf  από την Κυρία Μαρίνα Δελούντι , Διδάκτωρ Παιδαγωγικής ,διδάσκουσα στην Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών

deloudi

 

Η βιωματική μάθηση στο σχολείο

Η ανάγκη για ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας εμφανίζεται ολοένα και πιο έντονη στις μέρες μας. Οι δυσκολίες στην επικοινωνία, τα προβλήματα συμπεριφοράς, οι συγκρούσεις, η απομόνωση, η εσωστρέφεια, η χρήση και η κατάχρηση ουσιών συμβάλλουν στην αναζήτηση και εφαρμογή μοντέλων εκμάθησης προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.

Η βιωματική μάθηση έρχεται να αντιπαρατεθεί στις παραδοσιακές παιδαγωγικές εμπειρίες. Ο εκπαιδευόμενος ή  ο παιδαγωγούμενος εμπλέκεται ο ίδιος στην μελετώμενη πραγματικότητα και δεν αποτελεί ακροατή του διδάσκοντος. Η ενεργή συμμετοχή αποτελεί βασικό στοιχείο της βιωματικής μάθησης.

Ο τρόπος αυτός μάθησης συνδέεται με σημαντικά ρεύματα της Ιστορίας της Παιδαγωγικής, όπως “learning by doing” του Dewey, τη μάθηση μέσω ανακάλυψης του Bruner, τη μέθοδο project του Frey, την εκπαίδευση ικανοτήτων ζωής, τη δια βίου εκπαίδευση κλπ.

Εκείνο το οποίο παρέχει η βιωματική μάθηση είναι η δυνατότητα από τη μία μεριά να βιώσουν οι μαθητές το ζήτημα που ερευνούν, να το κατανοήσουν επομένως καλύτερα, και από την άλλη συμβάλλει στην κατανόηση του ίδιου του εαυτού.

Καθώς στις αναπτυγμένες κοινωνίες αυξάνεται το ποσοστό των μαθητών που αντιμετωπίζουν προβλήματα μάθησης, ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης και σχολικής προσαρμογής εμφανίζεται έντονη η ανάγκη αλλαγών και η εφαρμογή παιδαγωγικών πρακτικών που να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων και να συμβαδίζουν με τις ανάγκες της εποχής.

Οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί που έρχονται αντιμέτωποι με δυσκολίες στην τάξη κατανοούν ότι η ανάπτυξη δεξιοτήτων που συνδέονται με τις ανθρώπινες σχέσεις και την επικοινωνία συμβάλλουν όχι μόνο στην προσωπική ανάπτυξη των μαθητών, αλλά επίσης στην εξομάλυνση των διαφορών στην τάξη και στη βελτίωση των δικών τους δεξιοτήτων.

Η βιωματική προσέγγιση συνήθως συνδυάζεται με την εφαρμογή προγραμμάτων, που έχουν ως στόχο την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη, την βελτίωση των δεξιοτήτων και την αλλαγή του ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος των μαθητών. Ξεκινώντας ένας εκπαιδευτικός ένα πρόγραμμα κάνοντας χρήση της βιωματικής μάθησης, θα πρέπει να γνωρίζει ότι απαιτούνται σεβασμός, κατανόηση και αυθεντικότητα. Σεβασμός σημαίνει να πιστεύουμε ότι ο άλλος άνθρωπος είναι σημαντικός, αξιόλογος, πολύτιμος και μοναδικός. Κατανόηση (ή ενσυναίσθηση) σημαίνει ότι μπορούμε να βάλουμε τον εαυτό μας στη θέση του άλλου και να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ενέργειες και τα πιστεύω του σημαίνουν κάτι γι’ αυτόν. Αυθεντικότητα σημαίνει να εμπιστευόμαστε αυτό που βλέπουμε στον άλλο, να είμαστε ανοικτοί με τους ανθρώπους.

Εφόσον ο εκπαιδευτικός διασφαλίσει ότι είναι σε θέση να δείξει σεβασμό, κατανόηση και αυθεντικότητα μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βιωματική μέθοδο και να προσφέρει στους μαθητές του ένα πλαίσιο αποδοχής, ενθάρρυνσης και ένα ασφαλή χώρο δοκιμής νέων συμπεριφορών και επιλογών που θα βοηθήσουν και θα στηρίξουν τους μαθητές.

Μέσα από το παιχνίδι και την κοινωνική μάθηση δίνεται έμφαση στο συναίσθημα που βιώνεται. Δίνεται η ευκαιρία να εκφραστούν ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήματα και να κατανοηθεί ο τρόπος που αυτά συμβάλλουν στη διαμόρφωση συμπεριφορών.

Καθώς η βιωματική μάθηση στο σχολείο εμπλέκει ολόκληρη την τάξη των μαθητών ή μια ομάδα από αυτούς, είναι κατανοητό ότι καθώς οι νέοι και κυρίως οι έφηβοι επηρεάζονται έντονα από τους συνομηλίκους τους η συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα θα συμβάλει ώστε να αλληλοεπηρεαστούν, να προχωρήσουν μαζί, να βιώσουν συναισθήματα, να τα κατανοήσουν και να τα επεξεργαστούν.

Η βιωματική μάθηση ακολουθεί μια σειρά από στάδια:

Στάδιο 1: Ενεργώ/ Βιώνω. Πρόκειται για μια σειρά δραστηριοτήτων – παιχνίδια, συζητήσεις περιπτώσεων, παίξιμο ρόλων, αναπαραστάσεις, παρουσιάσεις. Η πληροφορία βγαίνει μέσα από την εμπειρία.

Στάδιο 2: Ανταλλάσσω εμπειρίες. Σ’ αυτό το στάδιο οι συμμετέχοντες συγκρίνουν τις εμπειρίες τους. Προωθείται η συζήτηση σε μικρές ομάδες για να επιτευχθεί μεγαλύτερη συμμετοχή.

Στάδιο 3: Κατανοώ και ερμηνεύω. Οι συμμετέχοντες καλούνται να κατανοήσουν συναισθήματα και εμπειρίες των δύο προηγούμενων σταδίων.

Στάδιο 4: Γενικεύω. Γενικεύονται οι αρχές και τα συμπεράσματα που προέκυψαν στα δύο προηγούμενα στάδια.

Στάδιο 5: Εφαρμόζω. Στο στάδιο αυτό γίνεται ο σχεδιασμός για την εφαρμογή της γνώσης που έχει αποκτηθεί, επίσης εποπτεία για το τι έχει εμπεδωθεί και σε ποιο βαθμό οι αντιλήψεις έχουν αλλάξει ή τροποποιηθεί.[1]

Η βιωματική μέθοδος είναι μια διαδικασία που απαιτεί συνέχεια και συνέπεια, προσαρμογή και αναπροσαρμογή, άνοιγμα στον εαυτό και στους άλλους

Κική Φυλακτού      Κοινωνική Ανθρωπολόγος,                                            στέλεχος πρόληψης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

ñ     Καμαρινού Δ., 1999, Βιωματική μάθηση στο σχολείο

ñ     Morganett R., Skills for living, Research Press

ñ     Χατζηχρήστου Χ., 2004, Πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής υγείας και της μάθησης. Κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο, Αθήνα: Τυπωθήτω – Γιώργος Δάρδανος

ñ     Weare K. & Gray G., 1995, Η προαγωγή της ψυχικής και συναισθηματικής υγείας στο σχολείο, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

ñ     «Στηρίζομαι στα πόδια μου», 1996, Ε.Π.Ι.Ψ.Υ. – ΟΚΑΝΑ


[1] Στηρίζομαι στα πόδια μου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s